X Festiwal Literacki PRETEKSTY udany jak nigdy!

Dwa weekendy wypełnione atrakcjami, ośmiu autorów, dwa koncerty, monodram, konkurs poetycki, wystawy i znakomita publiczność – tak w telegraficznym skrócie wyglądał tegoroczny jubileuszowy, bo dziesiąty już, Festiwal Literacki PRETEKSTY.

A jak AUTORZY

Na pewno najjaśniejszym momentem Pretekstów było spotkanie z Anną Seniuk. Okazją do niego była wydana w 2016 roku książka „Nietypowa baba jestem”, która powstała dzięki rodzinnej kooperacji – mamy Anny Seniuk i córki Magdaleny Małeckiej-Wippich. Autorka zauroczyła widownię optymizmem, energią i wigorem. W barwnych opowieściach przemyciła zachętę do czytania i pozytywnego patrzenia na życie.

Do Gniezna przyjechał także literacki duet Sławomir Shuty i Piotr Marecki. Panowie, od lat związani zawodowo (Marecki jest wydawcą Shutego)  i przyjaźnią, opowiadali o swoich ostatnio wydanych książkach „Polsce przydrożnej” i „Ludziach z wolnego wybiegu”. Na PRETEKSTACH gościliśmy także Olgę Gitkiewicz, której ostatnia książka „Nie zdążę”, a także wcześniejsza „Nie hańbi” była punktem odniesienia, w rozmowie o wykluczeniu z powszechnego dostępu do transportu i polskim rynku pracy.

Końcówka festiwalowych wydarzeń należała do gnieźnieńskiej strony literatury. Na spotkaniu z Irminą Kosmalą, która prezentowała swój prozatorski debiut „Złudę”, gościli także Dawid Jung, Krzysztof Szymoniak i Rafał Wichniewicz. Zaproszeni przez debiutantkę autorzy mieli szansę do wspólnej promocji wydanych książek.

K jak KONCERTY

Po pełnych intelektualnych wyzwań spotkaniach autorskich był czas na muzyczne ukojenie. Na Festiwalu zagrał Youth Novels. Wągrowiecki duet Anny Babrakowskiej i Emila Nowaka, młodych twórców, stylistycznie odpowiada szeroko pojętej muzyce alternatywnej i jest porównywany do brzmień zespołów Daughter czy London Grammar. Duet przyjemnie i nastrojowo rozkołysał publiczność. Mocnym akcentem zaznaczył się sobotni koncert Szegetza. Paweł J. Bąkowski dał popis swoich znakomitych umiejętności: performerskich i literackich i otrzymał zasłużone wiwaty zachwyconej widowni.

A TAKŻE:

Sztandarowym działaniem Festiwalu jest od wielu lat Slam Poetycki im. Franciszka Rabelais’a. W tegorocznym konkursie uczestniczyli poeci-performerzy przybyli z Wrocławia, Bydgoszczy, Poznania i Wrześni. Uważne ucho publiki i jej decyzje zdecydowały o wygranej Smutnego Tuńczyka, który także w poprzednim roku znalazł się na podium. Do finałowej trójki zakwalifikowali się również: Krzysztof Szymoniak – poeta debiutujący w roli slamera oraz Sasza Kruk, dobrze znany już uczestnikom konkursu.

Tomasz Kujawski pokazał się, w tym roku, z nowym monodramem „Dojrzałość Niedojrzałości” opartym na „Dziennikach” Witolda Gombrowicza. Doskonały wybór fragmentów literackich i wspaniała gra aktorska dosłownie przykuły widownię do miejsc. Było czym nasycić swe intelektualne potrzeby.

Jubileusz 10-lecia obchodził także Klub Dyskusji o Książce, spotkanie członków klubu i okazjonalna wystawa uświetniły tę rocznicę.

Wystawa „Gnieźnianie AD 2020” zamyka tegoroczny Festiwal PRETEKSTY. Podobnie jak w roku ubiegłym artyści sami wybrali temat do fotograficznych opowieści. Swoje „światłoczułe reportaże” 26 września o godz. 18.00 na placu przed pomnikiem św. Wojciecha zaprezentują: Anna Farman, Szymon Malengowski, Beata Orczykowska, Dawid Stube, Waldek Stube i Michał Wysocki.

Organizatorem Festiwalu, już po raz drugi, była Biblioteka Publiczna Miasta Gniezna. Podobnie jak od wielu lat “Preteksty” wspiera Miasto Gniezno. Partnerami wydarzenia byli: Stowarzyszenie Ośla Ławka, Gnieźnieński Klub Krytyki Politycznej oraz Stary Ratusz.

 

Spotkanie z Anną Seniuk realizowane w ramach projektu “Laboratorium słowa” dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

 

Zdjęcia Anna Farman

 

Spotkanie autorskie z Irminą Kosmalą i monodram Tomka Kujawskiego

Drugi weekendowy cykl wydarzeń X Festiwalu Literackiego PRETEKSTY zakończą dwa wydarzenia, które odbędą się na Latarni na Wenei.

Niedzielne popołudnie będzie należało do twórców rodem z Gniezna. Rozpocznie je o godz. 18.00 spotkanie z Irminą Kosmalą.
„Złuda” – takim tytułem debiutuje w prozie Irmina Kosmala, animatorka życia literackiego, filozofka, redaktorka naczelna Kuźni Literackiej, recenzentka.
W swej debiutanckiej powieści autorka przedstawia czytelnikom miłość jako rodzaj słabości, leku i obłąkania. Nosząc w sobie niewidzialną ranę, tajemnicza bohaterka, Ewa, zapytuje spowiednika o rzeczy pierwsze i ostateczne.
Podczas wciągającej historii z jej życia dowiemy się również wielu ciekawostek z zakresu filozofii wsłuchując się wraz z bohaterką w wykłady o „Obłędnych samotnikach”, poznamy życiorys oraz poglądy takich myślicieli, jak: Artur Schopenhauer, Błażej Pascal czy Fryderyk Nietzsche.
W subtelny i zakamuflowany sposób autorka obnaży przed nami brutalną prawdę o dobru i złu, o miłości i jej demonach, ale przede wszystkim o Złudzie i jej syjamskim bracie – Obłędzie (z materiałów wydawnictwa).

O godz. 20.00 zapraszamy na monogram Tomka Kujawskiego „Dojrzałość Niedojrzałości” inspirowany „Dziennikami” Witolda Gombrowicza. W dobie epidemii widziało ją niewielu – to Ci, którzy na zaproszenie Tomka pojawili się w jego mieszkaniu. Teraz szanse mają Ci wszyscy, którzy cenią sobie twórczość dramatyczną Kujawskiego i  dobry teatr poza instytucjami.
Tomek Kujawski nie rozpieszcza widzów swoją pracą. Jego spektakle pojawiają się z częstotliwością roczną. Nie zabiega o rozgłos. Dla części odbiorców jest postacią nieznaną, dla wtajemniczonych legendą gnieźnieńskiego teatru niezależnego.
Gra i tworzy przede wszystkim dla siebie. Tomek Kujawski to samotny wędrowiec przemierzający rejony, w których pomieszkują kreacje, sceny i ich odbiorcy. Jego doświadczenie stykania z Teatrem to proces, którego efektem jest dzieło. Tworzenie wymaga czasu, wymaga poznania. Spektakle Tomka Kujawskiego są niczym grafiki powstałe w wyniku działania kwasów, wymagają trawienia, katalizacji. Dla członków zespołu, z którym pracuje jednocześnie jako reżyser i aktor jest to doświadczenie, którego nie da się zapomnieć. Jest tam chaos i tajemnica, mistyczne uniesienia i niebezpieczne szaleństwo. Brzmi niesamowicie? I takie jest, ponieważ jest doświadczaniem artysty w procesie twórczym. Trudnym, bolesnym, ale i transcendentnym.
Za twórcą Tomkiem Kujawskim idą kolejne transformacje. Od pozbawionych słów działań Teatru Dramat skupionego na ekspresji, po Teatr Wszelki Wypadek, który jest mocno zakotwiczony w słowie. Jest jeszcze Kabaret Żart – niesamowity, wspaniały przykład inteligentnego komizmu i kolejnego wcielenia talentu Kujawskiego. I wreszcie najnowsze dziecko Tomka – monodram.

 

Święto Słowa po raz dziesiąty!

Tak jak obiecywał Organizator tegorocznych “Pretekstów” – Biblioteka Publiczna Miasta Gniezna, Festiwal odbędzie się! To już drugie podejście do wydarzenia, poprzednie w przeddzień krajowego lockdown’u zostało odwołane. Dziś, przedstawiając aktualny program i zapraszając na wszystkie wydarzenia, Biblioteka czuje szczególną radość.

Spotkania autorskie, slam poetycki oraz nietuzinkowe koncerty, to tylko niektóre z pozycji programu tegorocznego, jubileuszowego Festiwalu Literackiego „Preteksty”.  Wśród zaproszonych gości, którzy przyjadą do Pierwszej Stolicy,  są: Anna Seniuk, Sławomir Shuty, Olga Gitkiewicz i Piotr Marecki. Koncertowe atrakcje zapewnią grupy: Youth Novels i Szegetz. O emocje i poetycką część programu zadba, popularny już środowisku literackim, Slam Poetycki im. Franciszka Rabelais’a, na którym pojawią się slamerskie sławy z całej Polski. Szerokiej publiczności podczas Festiwalu zaprezentują się: Irmina Kosmala z prozatorskim debiutem „Złuda”, a także Tomasz Kujawski, który przedstawi autorski monodram przygotowany na podstawie fragmentów „Dzienników” Witolda Gombrowicza. Wizualna uczta czeka zaś odbiorców wystawy fotograficznej „Gnieźnianie AD 2020”. Podobnie jak w roku ubiegłym artyści sami wybrali temat do fotograficznych opowieści. Swoje „światłoczułe reportaże” zaprezentują: Szymon Malengowski, Anna Farman, Dawid Stube, Waldek Stube, Beata Orczykowska i Michał Wysocki.

Dziesiąta edycja festiwalu potrwa od 4 do 26 września. Organizatorem Festiwalu, już po raz drugi, będzie Biblioteka Publiczna Miasta Gniezna. Podobnie jak od wielu lat “Preteksty” wspiera Miasto Gniezno. Partnerami wydarzenia są: Stowarzyszenie Ośla Ławka, Gnieźnieński Klub Krytyki Politycznej oraz Stary Ratusz.

Formuła „Pretekstów” od kilku lat opiera się na 3 podstawowych motywach:

ZBLIŻENIA – ukazania literatury jako elementarnej część naszej codzienności,
INSPIRACJI – pokazania, że Słowo może inspirować artystów,
SPOTKANIA – przybliżenia twórców do publiczności.

Literatura jest Przygodą, a największą barierą jest problem z tym, by ją wreszcie rozpocząć. Wskazane trzy filary festiwalu to zaproszenie do takiej Przygody, i to właśnie w Gnieźnie – miejscu, gdzie magia historii przekształca rzeczywistość.

 

X Festiwal Literacki PRETEKSTY
Gniezno, 4-26 września 2020
PROGRAM

04 września 2020 r. (piątek)
g. 18.00 Slam Poetycki im. F. Rabelais /slam/ Latarnia na Wenei
g. 20.30 Youth Novels /koncert/ Latarnia na Wenei

05 września 2020 r. (sobota)
g. 18.00 Nietypowa baba jestem. Spotkanie z Anną Seniuk /spotkanie autorskie/ Dziedziniec Starego Ratusza

06 września 2020 r. (niedziela)
g. 18.00 Nie działa! Czyli o komunikacji publicznej i rynku pracy w Polsce. Spotkanie z Olgą Gitkiewicz /spotkanie autorskie/ Latarnia na Wenei

11 września 2020 r. (piątek)
g. 18.00 10 lat Klubu Dyskusji o Książce przy BPMG /spotkanie z wystawą/ BPMG ul. Staszica 12a

12 września 2020 r. (sobota)
g. 18.00 Pasty przydrożne. Spotkanie z Piotrem Mareckim i Sławomirem Shutym /spotkanie autorskie/ Latarnia na Wenei
g. 20.00 Szegetz /koncert/ Latarnia na Wenei

13 września 2020 r. (niedziela)
g. 18.00 Dlaczego żyjemy w pozorze prawdy? „Złuda” – debiut prozatorski Irminy Kosmali /spotkanie autorskie/ Latarnia na Wenei
g. 20.00 „Dojrzałość Niedojrzałości”/monodram Tomasza Kujawskiego na podstawie fragmentów „Dzienników” Witolda Gombrowicza/ Latarnia na Wenei

26 września 2020 r. (sobota)
g. 18.00 Wernisaż wystawy „Gnieźnianie AD 2020”/wystawa/ plac pod pomnikiem św. Wojciecha

 

 

 

Biblioteka na lato

Aktywni w sieci i bibliotece

Wakacje już na horyzoncie. Za chwilę rozłożą się hamaki, leżaki, ogródkowe parasole. Tłumy wyruszą na rowerowe wycieczki, kąpieliska, wakacyjne wojaże. Biblioteka Publiczna Miasta Gniezna również przestawia się na czas letni. Dotychczasowe stałe cykle zastąpią nowe – wakacyjne: GPS, czyli „Gdzie Proza Sprowadzi”, w którym to książki będą przewodnikami do i po niesamowitych miejscach oraz „Książka w plecaku”, czyli czytelniczy ekwipunek, niezbędny do letniego wypoczynku.
Ważki dylemat tego, co czytać w wakacje rozwiążą polecenia naszych bibliotekarzy. W Filii nr 2 pojawi się nawet specjalna „Słoneczna półka”. To z niej czytelnicy – mali i całkiem dorośli – będą mogli wybierać lektury idealne na lato. Na czytelników czekają też „zaznaczacze stron” – zgodnie z hasłem „By czytać się chciało, zakładkę odbierz wspaniałą”. Te wakacyjne inicjatywy mają – rzecz jasna – „stempel jakości” akcji Cała Polska Czyta Dzieciom.
Zapraszamy latem do wszystkich naszych placówek – po ochłodę i po słoneczne lektury!
Przygotowaliśmy i propozycję dla młodszych czytelników – „Biblioteczny kącik Myszki Marcysi” – to cykl programów audiowizualnych, które pojawią się latem na kanałach FB i YouTube Biblioteki Publicznej Miasta Gniezna.

 

Spotkania autorskie

Lato to też czas spotkań autorskich – te będą się odbywać w ramach dwóch projektów realizowanych przez gnieźnieńską Bibliotekę – „Laboratorium słowa” oraz „Biblioteka – Filia w sieci”. Część spotkań odbędzie się w zaprzyjaźnionej z książnicą Latarni na Wenei; część zdalnie – jako streaming w mediach społecznościowych. Będziemy gościć zarówno autorów lokalnych, mieszkających lub pochodzący z Gniezna oraz „ogólnopolskich”. Pierwsze spotkanie już 11 sierpnia o godz. 17.00 na Latarni na Wenei. Zaproszonych będzie aż trzech literatów: Alek Rogoziński, Robert Małecki i Ryszard Ćwirlej. Wezmą oni udział w panelu pt.: „Wszystkie barwy polskiego kryminału”. Na kolejnych spotkaniach pojawią się m. in. Anna Łacina, Aneta Jadowska i Agnieszka Lingas-Łoniewska, Irmina Kosmala, Krzysztof Szymoniak, Dawid Jung.
Fanom komiksów polecamy zaś rozmowę z autorką licznych weebkomiksów – Iloną Myszkowską.

 

Warsztaty, wykłady

Latarniowe spotkania Biblioteki to także gratka dla chcących rozwinąć swoje umiejętności: odbędą się warsztaty kreatywnego pisania (prowadzone przez Alex Freiheit) i opowiadania (przygotowane przez Tomka Antosika). Wykład o klasyce literatury, w charakterystycznym dla siebie lekkim stylu, przeprowadzi Paweł J. Bąkowski.

 

Rozmowy przy wspólnym stole

Biblioteka Publiczna Miasta Gniezna wraca do spotkań realizowanych w ramach projektu „Rozmowy przy wspólnym stole”. Latem odbędą się dwa, zaplanowane jeszcze w marcu panele dyskusji („Gnieźnieńskie klubu sportowe. Współpraca czy rywalizacja”, „Dlaczego zachwyca jeśli nie zachwyca – klasyka literatury w oczach młodego człowieka”).

Warto śledzić nasz profil na FB i stronę internetową – tam wszystkie aktualne informacje.

 

 

Czy wiedzieliście że… w debiutancka powieść Irminy Kosmali powstawała 14 lat

Dokładnie w połowie marca, z drukarni wprost do Biblioteki trafiła „Złuda” – debiutancka powieść Irminy Kosmali. Jej autorką jest gnieźnianka, od lat związana ze środowiskiem literackim, współtwórczyni gnieźnieńskiej Nocy Poetów: „Słowo-tok”, inicjatorka comiesięcznych spotkań literackich oraz – od piętnastu lat redaktor naczelna Kuźni Literackiej: www.kuznia.art.pl.
Tytuł miał zostać zaprezentowany pod koniec marca podczas Festiwalu Literackiego „Preteksty”. To spotkanie – jesteśmy tego pewni, obędzie się w jeszcze kiedyś w przyszłości.
Dziś, za pośrednictwem autorki, zapowiadamy to wydawnictwo, będzie: o procesie twórczym, bohaterach powieści i tytułowej „Złudzie”.

Czy wiedzieliście że… w debiutancka powieść Irminy Kosmali powstawała 14 latDokładnie w połowie marca, z drukarni…

Opublikowany przez Biblioteka Publiczna Miasta Gniezna Poniedziałek, 25 maja 2020

 

Książka, sytuuje się na pograniczu kilku gatunków, z których dominującym jest dramat psychologiczny z elementami pogłębionej refleksji filozoficznej. Przeznaczona jest dla Czytelnika w wieku 18+.
KSIĄŻKA DOSTĘPNA NA STRONIE WYDAWNICTWA: vipart.eu

TREŚĆ
Pewnej listopadowej nocy tajemnicza kobieta prosi kapłana, by ją wyspowiadał. Zaskoczony nagłym wtargnięciem nieznajomej do pustego kościoła duchowny zgadza się, gdy dociera do niego, że popełniła jeden z najcięższych grzechów.
Spowiedź kobiety przeradza się z czasem w dramatyczną opowieść. Po przywołaniu kolejnych wypadków z jej życia kapłan domyśla się, że wybrała go nieprzypadkowo, pragnąc uzyskać odpowiedź na pytanie o niezawinioną winę.
Okazuje się jednak, że nie tylko bohaterka Ewa skrywa tajemnicę i że obojga obcych sobie ludzi łączy więcej, niż się kapłanowi początkowo wydawało.
Pytania, na które nie można znaleźć odpowiedzi: dlaczego cierpimy, w którym momencie zaczyna się zdrada, ile mamy wolności, czym jest dla współczesnego człowieka pojęcie wartości, co nas czeka po wyjściu z „jaskini Platona”? – dręczyć będą duchownego, który postara się swej interlokutorce udzielić sensownych, w jego mniemaniu, wyjaśnień.
Nosząc w sobie niewidzialną ranę, tajemnicza bohaterka, Ewa, zapytuje więc spowiednika o rzeczy pierwsze i ostateczne.
W swej debiutanckiej powieści Irmina Kosmala starała się przedstawić miłość jako rodzaj słabości, lęku i obłąkania.
Podczas intrygującej historii z życia Ewy Peras (niektóre opowieści są autentyczne), dowiemy się również wielu ciekawostek z zakresu filozofii. Wsłuchując się wraz z bohaterką w wykłady o „Obłędnych samotnikach”, poznamy życiorysy oraz poglądy takich myślicieli, jak Artur Schopenhauer, Błażej Pascal czy Fryderyk Nietzsche.
W subtelny i zakamuflowany sposób Autorka starała się obnażyć w Złudzie przed Czytelnikami brutalną prawdę o dobru i złu, o miłości i jej demonach, ale przede wszystkim o Prawdzie i jej syjamskim bracie – Obłędzie.

Irmina Kosmala – ur. 1976 r. w Gnieźnie. Ukończyła polonistykę na WSP w Bydgoszczy oraz filozofię na UAM w Poznaniu. Współtwórczyni i prowadząca gnieźnieńską Noc Poetów: „Słowo-tok”. Współautorka posłowia do książki Słowo-Tok. Inicjatorka comiesięcznych spotkań literackich oraz – od piętnastu lat redaktor naczelna Kuźni Literackiej: www.kuznia.art.pl. Recenzje jej książek można znaleźć m. in. na portalach agregacyjnych Megarecenzje, czy LinkPolska.com oraz w pomorskim magazynie literacko-artystycznym „Latarnia Morskaˮ. Za gest dzielenia się swą wiedzą i przemyśleniami z lektur w symboliczny sposób podziękowała publikującym na jej portalu recenzentom, wydając w 2011 roku Punkt na mapie. Antologię recenzji i omówieni książek.

 

Jeśli macie ochotę poznać inne ciekawostki z kręgów literatury, zachęcamy odwiedzić nasze pozostałe wpisy:

Czy widzieliście, że…nowa książka Przemysława Semczuka

Czy wiedzieliście, że… Sejm RP rok 2020 ustanowił rokiem Tyrmanda?

Czy wiedzieliście, że… Joanna Opiat-Bojarska

Czy wiedzieliście, że… Mariusz Czubaj

Czy wiedzieliście, że… Joanna Jax

Czy widzieliście, że… Jakub Ćwiek

Czy wiedzieliście, że… Łukasz Orbitowski i Szczepan Twardoch