Nominacje do Nagrody „Królika” 2026 – Festiwal Fyrtel

📣📣📣

UWAGA! UWAGA!
Ogłaszamy nominacje do Nagrody „Królika” 2026
12. FESTIWAL DZIEDZICTWA KULTUROWEGO ZIEMI GNIEŹNIEŃSKIEJ „FYRTEL”
Kapituła „Królika” – Nagrody Kulturalnej Miasta Gniezna ogłosiła swoje nominacje do tegorocznej edycji wyróżnienia, przyznawanego dla osób lub instytucji za prowadzoną działalność artystyczną lub na polu animacji kulturalnej. Wśród Nominowanych znaleźli się:
1) Dawid Stube i Waldemar Stube – fotograficy od lat dokumentujący życie społeczne, kulturalnej i artystyczne Gniezna i regionu; laureaci wielu prestiżowych nagród i wyróżnień.
2) Zippy Ogar (Eryk Gadziński) – urodzony w Gnieźnie artysta muzyczny, raper, zwycięzca pierwszej edycji talent show stacji Netflix „Rythm + Flow Polska”.
Kapituła postanowiła także nominować do „Certyfikatu Króliczej Łapy” – wyróżnienia dla inicjatyw lub wydarzeń w istotny sposób promujących Miasto Gniezno lub/oraz jego dziedzictwo kulturowe:
1) Dni Pary – cykliczną imprezę odwołująca się do historii kolejnictwa w Gnieźnie i promującą parowozownię, jeden z największych tego typu zabytków w Europie,
2) Klub Muzyczny „FA-SO-LA” w Gnieźnie – inicjatywę, która zapewnia mieszkańcom Gniezna kontakt z ambitną muzyką alternatywną oraz udostępnia scenę lokalnym zespołom i artystom.
Laureatów obu wyróżnień poznamy podczas koncertu „Wieczór na Fyrtlu”, finale 12. Festiwalu „Fyrtel”, w dniu 28 marca 2026 r. o g. 18.00 w Miejskim Ośrodku Kultury w Gnieźnie. Wydarzenie, dzięki zaangażowaniu Wydziału Kultury i Promocji Urzędu Miejskiego w Gnieźnie, będzie okazją do spotkania środowiska osób związanych z tworzeniem, animacją oraz promocją kultury w pierwszej stolicy Polski. W części artystycznej wystąpi m.in. Orkiestra Miła Gnieznu (ubiegłoroczny laureat „Królika”).
Nagroda Kulturalna Miasta Gniezna, czyli „Królik” przyznawana jest od 2014 roku. Jej Kapitułę tworzą dotychczasowi laureaci, wśród których znaleźli się: Elżbieta Binkowska, Marzena Szczerkowska, Irmina Kosmala, Ewa Pilarska-Banaszak, Jakub Dzionek, Jarosław Mikołajczyk, Paweł Bartkowiak, Krzysztof Gronikowski, Władysław Nielipiński, Krzysztof Szymoniak, Paweł Bąkowski, Wiktor Koliński, Dawid Jung, Aleksander Schmidt, duet SIKSA oraz zespół Zagrali i Poszli i Orkiestra Miła Gnieznu. Autorem statuetki jest artysta rzeźbiarz Tomasz Jędrzejewski. Fundatorem nagrody jest Miasto Gniezno. Sekretarzem Kapituły jest pomysłodawca nagrody, Piotr Wiśniewski.

Włącz ciekawość – Ewa Pilarska-Banaszak

Wczoraj miało miejsce wyjątkowe wydarzenie, które zainaugurowało tegoroczną odsłonę Festiwalu Dziedzictwa Kulturowego Gniezna FYRTEL! W ramach cyklu spotkań „Włącz ciekawość” gościliśmy wspaniałą Ewę Pilarską-Banaszak, dyrektor artystyczną Capella Musica Gnesnensis.
Dyskusja, którą z pasją poprowadził Krzysztof Szymoniak, była prawdziwą ucztą dla miłośników historii i kultury. Pani Ewa, z ogromnym zaangażowaniem, przybliżyła nam kulisy swojej pracy i opowiedziała o niezwykłej misji zespołu Capella Musica Gnesnensis, jakim jest odkrywanie i przywracanie do życia zapomnianej muzyki dawnej.
To był fantastyczny start festiwalu, który po raz kolejny udowodnił, że Gniezno tętni bogatą historią i niesamowitymi ludźmi, którzy z pasją dbają o jego dziedzictwo.
Dziękujemy wszystkim za przybycie i już teraz zapraszamy na kolejne wydarzenia w ramach FYRTLA! Śledźcie naszą stronę, aby nie przegapić żadnej okazji do włączenia swojej ciekawości!

Warsztaty gwarowe

Człowiek bez tradycji jest jak drzewo bez korzeni. Tradycja ma w sobie coś wartościowego, czego szkoda byłoby stracić, ma w sobie swoiste i niepowtarzalne piękno. Tradycja to nie tylko słowo, ale cała przeszłość każdego narodu. A to właśnie dzieci są kolejnym ogniwem w łańcuchu tradycji, która jeśli ma przetrwać, potrzebuje kontynuacji.
Jednym z elementów tradycji jest język jakim posługiwali się dziadkowie. Gwara to dziedzictwo, które należy chronić, cenne dobro kulturowe o określonych walorach estetycznych. Stąd podczas Festiwalu Dziedzictwa Kulturowego Gniezna FYRTEL. rozpoczęły się warsztaty gwarowe skierowane do najmłodszych prowadzone przez Bibliotekę Publiczną Miasta Gniezna i BAZA Centrum Edukacji Kreatywnej
Dzieci poprzez książki, zabawy literackie,plastyczne i ruchowe oswajały się z takimi słowami jak: pyry, heksa, kejter, klara, fyrtel itd. A wszystko to dzięki książkom „Szneka z glancem”, „Knipka dla gzubka”, czy „Heksa na hulajpecie”, które na co dzień można wypożyczyć w bibliotece.
Festiwal Fyrtel dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury.

Wystawa na Fyrtlu

Dziękujemy serdecznie Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Witkowo za organizację wspaniałej „Wystawy na Fyrtlu!”. Prace Eugenii Bartz, Krystyny Pietrewicz, Czesławy Rybarczyk, Aleksandry Sawy i Danuty Walczak zachwyciły nas swoją różnorodnością i oryginalnością. To był niezwykły wieczór pełen sztuki i inspiracji. Dla niektórych z Pań była to pierwsza tak duża wystawa – jesteśmy pod ogromnym wrażeniem Waszego talentu! ️Wystawa ta to efekt wspólnej pracy wielu osób. Dziękujemy serdecznie wszystkim artystkom za piękne prace, Bibliotece w Witkowie za organizację, a także naszym sponsorom, dzięki którym to wydarzenie mogło się odbyć.

Dziękujemy: Kirchhoff Automotive z siedzibą w Gnieźnie
Festiwal dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury: “Kultura – Interwencje 2024”.

Blubrajmy na Fyrtlu

Nasza wielkopolska gwara jest niezwykle bogata, oryginalna i ciekawa. Jest wciąż językiem żywym. Posługują się nią ludzie na co dzień, tworzone są nowe teksty literackie: wiersze, piosenki, opowiadania. Co najważniejsze, gwary używają też młodzi ludzie i dzieci.
Aby ją utrwalić Biblioteka Publiczna Miasta Gniezna i BAZA Centrum Edukacji Kreatywnej zaprosiły wszystkie gzuby i rojbry do językowej przygody z wielkopolską gwarą razem z rodzicami i nauczycielami.
Wszyscy chętnie rozmawiali „jak to drzewiej w Gnieźnie bywało”: „Za chłopaka czy za dziewuchy kożdy jeden miał swój fyrtel, gdzie się bawił z dzieciarnią, skąd wracał upyplany, skatajony, ale uchichrany. Można było wywijać fikołki na sztendrze, trzeba było ino pamiętać, żeby się nie przekopyrtnąć i potem nie dudlać. Było też gonito, co trzeba było pyndzić jak szalony. Albo chowano, cośmy się kitrali i czómpali w chęchach. Bździągwy za to lubiły chycać na skakance, a szczuny się zakładały, która skusi.” Takie wspomnienia i literackie teksty gwarowe udowodniły, że gwara jest językiem łączącym pokolenia, dlatego trzeba jak najczęściej „godać po naszymu”.
Podczas 10 warsztatów gwarowych „Blubrajmy na Fyrtlu” połączyliśmy gwarą około 400 osób w ramach miejskiego Festiwalu Dziedzictwa Kulturowego Fyrtel pod auspicjami Cała Polska Czyta Dzieciom.
Festiwal dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury: “Kultura – Interwencje 2024”.

Gala Fyrtla

Ewa Pilarska-Banaszak została tegoroczną laureatką prestiżowej Nagrody Kulturalnej Miasta Gniezna – Królika!
Finałowa gala Festiwalu Fyrtel, organizowanego przez Bibliotekę Publiczną Miasta Gniezna, jak co roku była okazją do uhonorowania osób działających na rzecz lokalnej kultury. Tak było również w tym roku.
Podczas wydarzenia wręczono również inne wyróżnienia. Medal Królewski, nową nagrodę ustanowioną z okazji nadchodzącego jubileuszu #Gniezno2025, otrzymali Andrzej Janka i Dawid Jung z rąk Prezydenta Michała Powałowskiego. Certyfikat Króliczej Łapy, przyznawany przez Kapitułę Królika za inicjatywy promujące Gniezno, trafił w ręce społeczności Latarnia na Wenei.
Jednak najważniejszym momentem wieczoru było wręczenie Królika, Nagrody Kulturalnej Miasta Gniezna, która co roku trafia do osoby szczególnie zasłużonej w dziedzinie kultury. W tym roku statuetka powędrowała do Ewy Pilarskiej-Banaszak.
Serdecznie dziękujemy wszystkim Bibliotekom za obecność i zaangażowanie w to wyjątkowe wydarzenie. Wasze wystąpienia wzbogaciły ten wieczór i podkreśliły, jak ważną rolę pełnią biblioteki w kształtowaniu lokalnej kultury.
Gratulacje dla wszystkich laureatów i wyróżnionych! Wasza praca i pasja są inspiracją dla nas wszystkich, a wasze osiągnięcia nieustannie przyczyniają się do rozwoju kultury w naszym mieście.

Festiwal Fyrtel dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury: “Kultura – Interwencje 2024”.

Dzień 3 Fyrtla – był poświęcony kobietom!

Zaczęliśmy od wyjątkowej wyprawy po Gnieźnie pod przewodnictwem Szczuna z Kareji – Jarosława Mikołajczyka, który wprowadził nas w fascynujący świat historii miasta z perspektywy jego niezwykłych Obywatelek. To była prawdziwa podróż śladami kobiet, które współtworzyły Gniezno na przestrzeni wieków.
O 17:00 odbyła się premiera przewodnika herstorycznego „Gnieźnieński Szlak Kobiet” autorstwa Kamila Arya Kasprzak, podczas której autorka rozmawiała z Katarzyna Wilczkowska. Przewodnik ten rzuca nowe światło na historie kobiet, które miały ogromny wpływ na rozwój naszego miasta.
Chwilę później, o 18:30, Paweł Bąkowski miał przyjemność przepytać Grzegorza Gajka w temacie „Tysiąc lat historii… kobiet”. Rozmowa dotyczyła zarówno historii, jak i przyszłości, z zapowiedzią nowego wydawnictwa Gajka, które przygotowuje specjalnie na Milenium Koronacji Królewskich w 2025 roku!
To był dzień pełen inspiracji, refleksji nad rolą kobiet w historii i niezapomnianych rozmów. Dziękujemy, że byliście z nami!
Festiwal dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury: “Kultura – Interwencje 2024”.

Fyrtel: Dzień drugi w pigułce

Wczoraj mieliśmy przyjemność uczestniczyć w inspirującym wykładzie prof. Elizy Grzelak pt. „Język regionalny jako źródło tożsamości”. Prof. Grzelak z pasją opowiadała o tym, jak gwara i język regionalny kształtują naszą tożsamość lokalną oraz wpływają na kulturę, tradycje i poczucie przynależności.
O godzinie 19:30 odbyło się natomiast spotkanie z członkami Kapituły Nagrody Kulturalnej Miasta Gniezna „Królika”. Był to wieczór pełen wspomnień i refleksji nad bogatą historią oraz dynamicznym rozwojem kultury gnieźnieńskiej, który pozwolił nam docenić zarówno dorobek przeszłości, jak i nowe inicjatywy kształtujące współczesną tożsamość kulturalną miasta.
Festiwal Fyrtel dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury: “Kultura – Interwencje 2024”.

Pogadajmy na Fyrtlu

Wydarzenie FYRTEL, które w tym roku zyskało nowy, wyjątkowy wymiar, przekraczając granice Gniezna, odbyło się z wielkim sukcesem. Po raz pierwszy mieszkańcy całego powiatu gnieźnieńskiego mieli okazję uczestniczyć w tym wyjątkowym przedsięwzięciu. Dzięki współpracy z Instytutem Literackim im. Marii i Franciszka Rubaszewskich oraz lokalnymi bohaterami, spotkania odbyły się w aż siedmiu gminnych bibliotekach. Każde z nich przyciągnęło licznych uczestników i stworzyło niepowtarzalną okazję do poznania dziedzictwa kulturowego Ziemi Gnieźnieńskiej.
Spotkania, które poprowadził Karol Soberski, odbyły się w następujących terminach:
18 września 2024 r., Jacek Molenda w Bibliotece Publicznej Miasta i Gminy Kłecko
20 września 2024 r., Bartosz Krąkowski w Bibliotece Publicznej Gminy Kiszkowo
24 września 2024 r., Janusz Sztukowski w Bibliotece Publicznej Gminy Mieleszyn
25 września 2024 r., Paweł Noskiewicz w Gminnej Bibliotece Publicznej w Zdziechowie
1 października 2024 r., Tadeusz Panowicz w Bibliotece Publicznej i Centrum Kultury Gminy Łubowo
2 października 2024 r., Jan Kulpiński w Bibliotece Publicznej Miasta i Gminy Czerniejewo
3 października 2024 r., Bożena Szymanowska w Bibliotece Publicznej Gminy Niechanowo
Zwieńczeniem kulturalnych wydarzeń będzie wystawa pt. „Z pasji tworzenia”, która odbędzie się w Bibliotece Publicznej Miasta i Gminy Witkowo. Wernisaż tej niezwykłej ekspozycji planowany jest na 18 października 2024 r., o godzinie 17:00. Serdecznie zapraszamy!
Festiwal dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury: “Kultura – Interwencje 2024”.
foto. Pojezierze24.pl

A na Fyrtlu powiedzieli

Dzieci rzadko już używają w domu gwary. Tylko tam, gdzie mieszkają razem rodziny wielopokoleniowe, są dziadek i babcia, dzieci posługują się jeszcze czasem gwarą. Ale potrafią ją bardzo łatwo przełożyć na czystą polszczyznę i na odwrót. Tak jak to zrobili dzieci z gnieźnieńskich przedszkoli i uczniowie klas I-III szkół podstawowych podczas warsztatów prowadzonych przez Bibliotekę Publiczną Miasta Gniezna i BAZĘ -Centrum Edukacji Kreatywnej, w ramach miejskiego Festiwalu Dziedzictwa Kulturowego Fyrtel.
Okazało się, że dzieci doskonale wiedzą co oznaczają słowa: „giry”, „pyry”, gzik”. Dlatego potrafiły zrozumieć wiersze pisane gwarą z książki „Szneka z glancem” Elizy Piotrowskiej,czy ”Hekla na hulajpecie, czyli fraszki z naszego fyrtla” Rafała Rosoła czytane w ramach akcji Cała Polska Czyta Dzieciom.
Warsztaty ukazały, że trzeba jak najczęściej „godać po naszymu”.
Zostało przeprowadzonych 10 warsztatów dla około 500 dzieci.

Warsztaty dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury: “Kultura – Interwencje 2024”.