Wydawnicza działalność Józefa Chociszewskiego – wykład dra hab. Artura Jazdona

Niezwykła postać i pasjonujący wykład. Dr hab. Artur Jazdon z Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu – na zaproszenie Biblioteki – opowiedział o tytanicznej wydawniczej działalności Józefa Chociszewskiego. Polecamy zapis tego wykładu, który odbył się w gościnnych progach Starego Ratusza w Gnieźnie kilka tygodni temu.

Wykład to część projektu „Biografie miasta: Józef Chociszewski” realizowanego z dofinansowania Muzeum Historii Polski w Warszawie z programu „Patriotyzm Jutra”.

 

 

 

Odwiedziny uczniów i nauczycieli Szkoły Podstawowej im. Józefa Chociszewskiego w Chełście

Cóż to był za intensywny i wyjątkowy dzień. Wyjątkowy ze względu na …wyjątkowych gości! Uczniów i nauczycieli ze Szkoły Podstawowej im. Józefa Chociszewskiego w Chełście. Ten patron to nie przypadek – właśnie tam, w Chełście, urodził się i mieszkał przez pierwsze lata życia Józef Chociszewski. To patron jednej z gnieźnieńskich ulic i bohater naszego bibliotecznego projektu: “Biografie miasta”. Byliśmy ogromnie radzi, że młodzież ostatnich klas tej szkoły przyjechała go Gniezna na warsztaty dziennikarsko-biograficzne dotyczące swojego patrona. I choć tę postać dobrze znają, to na warsztatach mogli spojrzeć na nią pod innym kątem – choćby przez ludzi, którzy jego działalność badają i pamięć o nim pielęgnują.
Jako niezwykle płodnego i nowatorskiego wydawcę przedstawiła go Magdalena Karpińska z naszej Biblioteki. Uczniowie mogli się dowiedzieć, że już ponad sto lat temu byli wydawcy i pisarze, którzy edukowali tak, by nauka była przyjemna – poprzez gry planszowe czy kładli nacisk na ilustracje w książkach. Z kolei regionalistę i reportera Rafała Wichniewicza uczniowie mogli przepytać sami – wcielając się w dziennikarzy – na temat tego, jak wygląda historyczne śledztwo od kulis.
Próbowaliśmy też pokryć białe plamy w biografii żony Józefa Chociszewskiego, Alodji. Bo Chociszewski działał właściwie w tandemie, z tym że jego wspierająca żona pozostawała – jak wiele kobiet w XIX wieku – w cieniu męża. Na koniec Marta Karalus-Kuszczak z Domu Powstańca Wielkopolskiego wzięła na warsztat “bohaterstwo” – czym było w czasie powstania, a czym jest dzisiaj. Tą fantastyczną lekcją żywej historii, która zupełnie nie przypomina szkolnej nudy, zakończyliśmy wizytę w gościnnym Stary Ratusz w Gnieźnie. To właśnie m.in. Stary Ratusz jest naszym parterem w tym projekcie.

Uczniowie z Chełstu przespacerowali się też śladami Józefa Chociszewskiego w Gnieźnie. Odwiedzili między innymi dom w głębi ulicy Chociszewskiego, w którym najprawdopodobniej małżeństwo Chociszewskich spędziło dwie gnieźnieńskie dekady. A nasza biblioteczno-szkolna przyjaźń, której podglebiem jest ten projekt, otrzymała oficjalny stempel w postaci Deklaracji Współpracy, którą podpisali dyrektorzy Biblioteki oraz Szkoły Podstawowej im. Józefa Chociszewskiego w Chełście.

Warsztaty i spacer zrealizowane zostały w ramach projektu „Biografie miasta: Józef Chociszewski” z programu „Patriotyzm Jutra” Muzeum Historii Polski w Warszawie.

 

 

Biografie miasta: Józef Chociszewski

Poznaj Gniezno od strony ludzi, którzy je tworzyli!
Ulica Józefa Chociszewskiego to jedno z najpiękniejszych miejsc w Gnieźnie. Tym bardziej zasmuca fakt, iż jej patron dla wielu gnieźnian pozostaje anonimowy, bliżej nieznany, a samo nazwisko kojarzy się li tylko topograficznie. Dlatego projekt „Biografie miasta: Józef Chociszewski” ma zachęcić do poznania tej wyjątkowej postaci.

We wrześniu w ramach projektu „Biografie miasta: Józef Chociszewski” odbędą się:
17 września, piątek, godz. 19:00, Stary Ratusz: “Józef Chociszewski – wydawca” – wykład dra hab. Artura Jazdona poświęcony działalności wielkopolskich i poznańskich księgarzy i wydawców okresu zaboru, ze szczególnym uwzględnieniem osoby Józefa Chociszewskiego.

25 września, sobota, godz. 12.00, Rynek przy fontannie: spacer miejski śladami Józefa Chociszewskiego w Gnieźnie, poczynając od domu, w którym mieszkał, poprzez redakcję “Gazety Gnieźnieńskiej”, aż po miejsce spoczynku (Chociszewski został pochowany w Gnieźnie). Topografia miasta – ulica im. Józefa Chociszewskiego – ma zaprowadzić uczestników w przeszłość. Spacer będzie omawiał biografię Chociszewskiego w kontekście Gniezna, ale nie tylko – poruszy także wątki prasy tamtych czasów i jej roli w drodze ku późniejszej niepodległości. Chociszewski był bowiem redaktorem naczelnym “Gazety Gnieźnieńskiej” (późniejszego “Lecha. Gazety Gnieźnieńskiej”). Przewodniczką spaceru będzie Wioletta Degórska, licencjonowana przewodniczka po Gnieźnie, znawczyni biografii Józefa Chociszewskiego.

Projekt „Biografie miasta: Józef Chociszewski” realizowany są w ramach programu „Patriotyzm Jutra 2021” Muzeum Historii Polski w Warszawie.

 

„Biografie miasta: Józef Chociszewski” kolejny projekt z dofinansowaniem

Chwalimy się! Nasz projekt „Biografie miasta: Józef Chociszewski” otrzymał dofinansowanie w prestiżowym programie “Patriotyzm Jutra” Muzeum Historii Polski!
 
Dzięki projektowi będziemy mogli przypomnieć sylwetkę i dorobek patrona jednej z najpiękniejszych ulic w Gnieźnie – Józefa Chociszewskiego!

P
rogram wspiera lokalne fundacje i stowarzyszenia, biblioteki, domy kultury, regionalne muzea z całej Polski skupiające się na pielęgnowaniu i promowaniu lokalnego dziedzictwa, historii oraz kultury.

Spośród blisko 1 000 nadesłanych zgłoszeń, Zespół Sterujący zdecydował w trybie konkursowym o przyznaniu dotacji na realizację 112 projektów, na łączną kwotę prawie 3,9 mln złotych. Dofinansowaniami w wysokości od 5 000 do 63 000 zł wsparto realizację różnorodnych działań edukacyjno-animacyjnych aktywizujących uczestników poprzez współdziałanie i interakcję, popularnonaukowych czy upamiętniających lokalne i ogólnopolskie wydarzenia historyczne. Między innymi są to akcje artystyczno-historyczne, warsztaty, spacery, wystawy czasowe, spektakle, kampanie i akcje społeczne, spotkania ze świadkami historii, a także portale internetowe promujące historię. Są wśród nich zarówno projekty lokalne, obejmujące zasięgiem jedną miejscowość lub gminę, jak i działania ogólnopolskie.Wszystkie one odznaczają się nieszablonowym podejściem do tematu, stymulują aktywność uczestników, a w ich realizację zaangażowani są specjaliści oraz doświadczeni animatorzy.

Odkrywanie postaci Józefa Chociszewskiego podczas “Nocy Muzeów”

Biblioteka Publiczna Miasta Gniezna debiutowała w roli współorganizatora tegorocznej “Nocy Muzeów”. Małym, ale słusznym wkładem był spacer śladami Józefa Chociszewskiego. Wiemy, że postać nie jest znana wśród gnieźnian – naszym zdaniem niesprawiedliwie.
Kiedy w 1895 r. Chociszewski przyjechał do Gniezna nie mógł się spodziewać, że zostanie tu do swej śmierci w 1914 r. Jako uznany już wydawca i literat, przybył by objąć posadę redaktora naczelnego pierwszego polskiego pisma – “Gazety Gnieźnieńskiej” (późniejszego “Lecha. Gazety Gnieźnieńskiej”). Kondukt żałobny, który odprowadził ciało tego niestrudzonego w swej pracy i myśli człowieka, był pretekstem do demonstracji patriotycznej jego współczesnych. Miejsce jego pochówku, a także ulica jego imienia to dowód wdzięczności obywateli Gniezna dla nieprzejednanej postawy. Był bowiem Chociszewski niezłomnym propagatorem Polski i polskości, którą w czasach zaborów krzewił słowem i czynem. Jako wydawca i jako działacz społeczny szczególnie upodobał sobie najbiedniejsze warstwy społeczne – chłopów i robotników.
Uczestnicy spaceru mieli okazję poznać szczegóły jego pogrzebu, zobaczyć prawdopodobne miejsce pierwszej redakcji “Gazety gnieźnieńskiej”, zapoznać się z “więzienną” kartą życiorysu bohatera spaceru a także przekonać na jak niewiarygodną skalę, już u schyłku życia, wydawał on karty pocztowe, gry towarzyskie, mapy, obrazy oleodrukowe, których produkcja wydawnicza wyniosła 5 milionów egzemplarzy.
W tym roku minie 106. rocznica śmierci Józefa Chociszewskiego.
Autorką spaceru była Wiola Degórska – licencjonowana przewodniczka po Szlaku Piastowskim, przy wsparciu Biblioteki Publicznej Miasta Gniezna.

 

Zdjęcia: Przemysław Degórski