Miesiąc: sierpień 2025

Spotkanie z Sylwią Chutnik i Justyną Bilik

Wczoraj w Latarni na Wenei odbyło się spotkanie z Sylwia Chutnik i Justyna Bilik, autorkami książki „Kłirówy. Te, które złamały zasady”. Rozmowa obfitowała w historie, które same w sobie stanowiły najlepszą zachętę do sięgnięcia po lekturę. Choć wiele z bohaterek to postacie dobrze znane, autorki przedstawiły je w nowym, nieoczywistym świetle, podkreślając ich odwagę, bunt i nieustanne przekraczanie granic.
Spotkanie zostało zrealizowane przy współpracy z Latarnia na Wenei w ramach projektu Laboratorium Słowa 2025. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury

Sylwia Chutnik i Justyna Bilik + dj set – spotkanie autorskie

„Kłirówy. Te, które złamały zasady” – to hołd wobec odważnych kobiet, które łamały stereotypy i żyły pomiędzy oczekiwaniami i szufladkami swoich czasów.

Wspólnie z Latarnią na Wenei zapraszamy na spotkanie z Sylwią Chutnik i Justyną Bilik – autorkami tej znakomitej książki. Rozmowę poprowadzi Alex Freiheit.

Spotkanie odbędzie się w Latarni na Wenei 24 sierpnia o godz. 18.00 i wstęp jest bezpłatny – nie potrzeba wejściówek 🙂 Po spotkaniu zapraszamy na queerowy dj set w wykonaniu Straight Killers <3

O książce:

„Dopóki kultura wokół nas ciągle gnębi tych, którzy nie naginają się do większości, to każdy gest niezgody jest odsłonięciem się. Jak coming out” – piszą autorki. Wybrały 16 kobiet, które miały odwagę się odsłonić. Wśród nich są tak znane jak: Frida Kahlo, Virginia Woolf, Maria Komornicka/Piotr Włast, Tove Jansson czy Susan Sontag, jak i te których nazwiska nie są powszechnie
rozpoznawane: urodzona w 1900 roku w Bursztynie na terenie
dzisiejszej Ukrainy, tworząca w jidysz i po polsku pisarka Debora
Vogel czy amerykańska malarka i feministka Judith Waterman.

W książce występują także: Chantal Akerman, Natalie Clifford Barney, Claude Cahun i Marcel Moore, Barbara Hammer, Marsha P. Johnson, Lee Miller, Adrienne Rich i Chawa Złoczewer/Eva
Kotchever/Eve Adams.

„Kłirowe głosy odzyskują dziś swoją historię” – mówi Justyna Bilik. I wspomina, że gdy była w podstawówce, to jedyną dostępną jej
popkulturową reprezentacją takich kobiet był problematyczny dzisiaj zespół t.A.T.u. Sylwia Chutnik dodaje, że wszystkie opisane przez nią postaci stanowiły wyzwanie. Przede wszystkim jednak te
sławne. Co bowiem nowego można o nich napisać?

Chutnik najbardziej obawiała się zmierzenia z Marią Komornicką/Piotrem Włastem.

„Przy konstruowaniu opowieści o tej postaci poczułam, jak bardzo dualizm płciowy jest sztuczny i ograniczający” – mówi.

Łamanie zasad okazało się kwestią kłirowego przetrwania. Bo, jak komentuje Bilik, „biografie tych, które były przed nami, pozwalają
czuć się mniej samotnie w świecie, który dalej przykłada do nas
binarne, normatywne miary”.

Sylwia Chutnik

Pisarka, publicystka i doktorka kulturoznawstwa. Autorka powieści, opowiadań i sztuk teatralnych. Laureatka
Paszportu „Polityki”, Społecznego Nobla Ashoki oraz Nagrody
Miasta Warszawy za działalność społeczną. Nominowana do wielu
nagród kulturalnych i społecznych. Jej książki i teksty są tłumaczone na ponad 12 języków. Zajmuje się również literaturą,
prowadząc programy telewizyjne i radiowe, oraz herstorią.
Wykładowczyni akademicka.

Justyna Bilik

Absolwentka Szkoły Filmowej w Łodzi, scenarzystka filmów społecznie zaangażowanych. Nominowana do Norweskiej
Nagrody Filmowej Amanda w kategorii najlepszy scenariusz W
oryginalny za film „Norwegian Dream „w reżyserii Leiva Igora
Devolda. Współscenarzystka spektaklu „Piękna Zośka” w reżyserii
Marcina Wierzchowskiego w Teatrze Wybrzeże. Finalistka konkursu scenariuszowego SCRIPT PRO. Jedna z tłumaczek tomu „Pomiędzy światam”i Ireny Klepfisz.

Co czeka nas pierwszego dnia Pretekstów?

Serię pretekstowych spotkań rozpocznie spotkanie poetyckie z dwiema niesamowitymi osobowościami – prof. Elżbietą Juszczak oraz Igorem Frenderem, poprowadzone przez, już na stale zaprzyjaźnioną z naszym Festiwalem, Irminę Kosmalę. Odbędzie się ono w gościnnych i kameralnych murach naszego tegorocznego partnera – Restauracji Dzieńkowscy.
Elżbieta Juszczak to poetka, eseistka, reportażystka, pracownik naukowy, dr hab. Nauk humanistycznych, prof. Politechniki Koszalińskiej. Skończyła filologię polską na Uniwersytecie A. Mickiewicza w Poznaniu, praca magisterska o poezji Zbigniewa Herberta u Edwarda Balcerzana. Habilitacja z historii na podstawie książki Głos Koszaliński/Pomorza 1952-1989 . Propaganda i informacja. Wykłada dziennikarstwo na Wydziale Humanistycznym Politechniki Koszalińskiej. Autorka tomików wierszy „Ona grzeszna”, „Pukanie”, „Świecąca ciemność”, „Alergie”, „Pasterze dolin”. Za zbiór Pukanie otrzymała Nagrodę Artystyczną Młodych im. Stanisława Wyspiańskiego. Wydała „Książkę o wodzie”, „Książkę o powietrzu”, „Książkę o Ziemi” w sposób holistyczny popularyzującą tematykę ekologiczną. Jako dziennikarka prasowa uprawiała różne formy wypowiedzi. Natomiast w Polskim Radiu Koszalin prowadziła cykl audycji Alfabet poetów świata. W radiu zamieszczała też recenzje literackie. Publikowała m. in. w „Twórczości”, „Zeszytach Literackich , obecnie w „Migotaniach”. Związana z Pomorzem i jego historią, stąd tematyka niemiecka.
Igor Frender (właśc. Igor Wojciechowski) to z kolei pisarz, wykładowca, pedagog, doktor naukmedycznych. Absolwent Uniwersytetu Medycznego w Łodzi (kierunek: techniki dentystyczne)oraz Wydziału Pedagogiczno-Artystycznego Uniwersytetu Śląskiego. Wydał tomik wierszy Idziemy, jest stromo (2023). Jest także autorem trzech dramatów: „Jak obalić człowieka” (2023), „Jak wskrzesić człowieka” (2024) oraz „Stosunek nietowarzyski” (2024). Na podstawie dwóch z tych dramatów powstały słuchowiska radiowe. Autor trzech powieści groteskowo-kryminalnych: „Człowiek Jatka”, „Mordercza proteza”, „Upiór w masce”. Działacz na rzecz kultury niezależnej, redaktor Zeszytów Poetyckich.
Dołączając do nas na spotkaniu, które odbędzie się na piętrze Restauracji, będzie można obejrzeć umieszczoną na ten czas na parterze wystawę „Światłoczułe Słowa”. Oprócz uczty dla ducha restauracja zaprasza też do skorzystania ze specjalnej słodkiej oferty w promocyjnych cenach, którą na ten wieczór przygotuje.
XV Festiwal Literacki Preteksty dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

 

Spacer ornitologiczny z Orłem w Koronie

Spacer ornitologiczny z Orłem w Koronie i…. lornetką w ręku!

Pobudka o 7:00 rano w niedzielę? Kto by chciał tak wcześnie wstawać? Kto? – ten, kto chce posłuchać ptaków i… wspaniałych opowieści o ptakach ornitolożki Agaty Ożarowskiej. Podobny spacer odbył się kilka lat temu i okazał się wielkim hitem! Nic dziwnego, ptasie radio o poranku to najciekawsza audycja!

Birdwatching, czyli obserwowanie ptaków, to bardzo popularne hobby w wielu krajach, choćby w Wielkiej Brytanii. Również w Polsce nie brakuje amatorów obserwowania ptaków. Potrafią oni schodzić pół świata, wypatrując konkretnych gatunków. Ptaki najlepiej obserwować w godzinach porannych, stąd tak wczesna pora spaceru.

Warto zabrać ze sobą lornetki i aparaty fotograficzne. Najlepiej ubrać się wygodnie, raczej w odzież w kolorach naturalnych, nieszeleszczącą. Ptaki powinno się obserwować ptaki etycznie, tak by ich nie płoszyć czy stresować.

Ornitolożka Agata Ożarowska nauczy spacerowiczów rozróżniać ptasie piosenki, opowie również o zwyczajach poszczególnych gatunków i – co ważne – o znaczeniu ptaków w mieście. Park Miejski to nie tylko alejki dla ludzi, ale też ptasia oaza, o którą trzeba dbać. Nierozważne porządkowanie parków – wycinanie starych drzew czy usuwanie krzewów – sprawia, że ptaki tracą miejsca lęgowe i możliwość zdobywania pokarmów.

Zbiórka przy wejściu do Parku Miejskiego od ulicy Sobieskiego, o godzinie 7:00 w niedzielę 31 sierpnia. Udział w spacerze wolny.

Spacer realizowany jest w ramach projektu „Królewska Biblioteka” i jest finansowany ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach programu „Patriotyzm Jutra. Wielkie Rocznice”.

Program 15. Festiwalu Literackiego Preteksty!

3 września 2025 r. (środa)

19.00 Igor Frender / prof. Elżbieta Juszczak – spotkanie autorskie / Cukiernia „Dzieńkowscy”, ul. Chrobrego 11 / prow. Irmina Kosmala i Dawid Jung

4 września 2025 r. (czwartek)

17.00 Krzysztof Szymoniak – premiera książki „Wiersze Pierwsze”/ spotkanie autorskie / Stary Ratusz / ul. Chrobrego 40

19.00 Przemysław Piotrowski – spotkanie autorskie / Stary Ratusz, ul. Chrobrego 40 / prow. Agnieszka Antosik

5 września 2025 r. (piątek)

9.00 Kot Rawawik – spotkanie autorskie dla dzieci / Stary Ratusz, ul. Chrobrego 40

14.00 Marcin Walczak – spotkanie autorskie dla młodzieży / Stary Ratusz, ul. Chrobrego 40

17.00 Grzegorz Gajek – premiera książki „Chrobry”/ spotkanie autorskie / Stary Ratusz, ul. Chrobrego 40

19.00 Łukasz Orbitowski – spotkanie autorskie / Stary Ratusz, ul. Chrobrego 40 / prow. Agnieszka Ziebarth

6 września 2025 r. (sobota)

17.00 Kamil Janicki – spotkanie autorskie  / Stary Ratusz, ul. Chrobrego 40 / prow. Katarzyna Mikołajczewska

19.00 Magdalena Witkiewicz – spotkanie autorskie / Stary Ratusz, ul. Chrobrego 40 / prow. Agnieszka Ziebarth

7 września 2025 r. (niedziela)

15.00 Agnieszka Antosik – “Drzewnik. Leśna terapia w praktyce” – spotkanie autorskie / Stary Ratusz, ul. Chrobrego 40 / prow. Iza Budzyńska

17.00 Witold Szabłowski – spotkanie autorskie / Stary Ratusz, ul. Chrobrego 40 / prow. Katarzyna Mikołajczewska

19.00 Teatr Wszelki Wypadek / „Zmierzch długiego dnia” / reż. Tomasz Kujawski – spektakl / Sala widowiskowa Miejskiego Ośrodka Kultury w Gnieźnie

19 września 2025 r. (piątek)

17.00 Turniej Książkożerców  / Stary Ratusz, ul. Chrobrego 40 / prow. KDOK BPMG

20 września 2025 r. (sobota)

17:00 Dzieje Gniezna – Pierwszej Stolicy Polski/ premiera 2. wydania – spotkanie autorskie / Stary Ratusz, ul. Chrobrego 40

FESTIWALOWI TOWARZYSZY WYSTAWA “ŚWIATŁOCZUŁE SŁOWA”

 

Wicha super. Szamburski super.

 

Wczoraj w Latarni na Wenei przeżyliśmy niezwykły wieczór – muzyczny monodram Pawła Szamburskiego „TRISTIS DIABOLUS”.

Klarnecista, znany m.in. z Bastarda Trio, połączył swoją muzykę z tekstami Marcina Wichy – pisarza, felietonisty i laureata Nagrody Literackiej „Nike”. Efektem była poruszająca, pełna emocji opowieść o Diable, jego symbolice i miejscu w naszej kulturze – chwilami refleksyjna, chwilami zaskakująco lekka.

Dziękujemy Latarni na Wenei za współorganizację i gościnę, a także wszystkim, którzy przyszli, by wspólnie z nami zanurzyć się w muzyce i słowie.
Zdjęcia oczywiście: Sebastian Uciński 

Wydarzenie zorganizowane we współpracy z Latarnia na Wenei w ramach projektu Laboratorium Słowa 2025.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.