Menu

Polityka gromadzenia

ZASADY  POLITYKI  GROMADZENIA  ZBIORÓW

w  Bibliotece  Publicznej  Miasta  Gniezna

2013  –  2020

 

  1. Uwagi wstępne

 

Biblioteka Publiczna Miasta Gniezna analizując gromadzenie zbiorów w latach poprzednich widzi potrzebę ustalenia nowych zasad polityki gromadzenia zbiorów do roku 2020.

Aby ustalać nowe zasady, nie należy zapominać o tym, że istota czytania jest ściśle związana z użytecznością tej umiejętności dla człowieka. Czynność czytania określa się (i słusznie) jako zdolność rozpoznawania znaków pisarskich i głośne lub ciche ich wyrażanie, a następnie (co bardzo ważne) – rozumienie myśli zawartych w czytanym tekście. Jak trafnie określiła Helena Radlińska – czytanie jest sztuką rozumienia treści wyrażonej za pomocą znaków.

Współcześnie czytanie wydaje się jeszcze ważniejsze, niż było dawniej, ze względu na gwałtowny przyrost informacji we wszystkich sferach ludzkiej aktywności.

Rozbudzanie potrzeb czytelniczych (a jest to jedno z zadań bibliotekarza i biblioteki) sprzyja umiejętności segregowania i odpowiednio krytycznego ich odbioru; przygotowuje także do pracy samokształceniowej i traktowanie wszystkich mediów jako narzędzi pracy intelektualnej i rozrywki.

Na tym etapie  dyskusji należy ustosunkować się do rozwoju zainteresowania audiobookami (jako zjawiskiem stosunkowo młodym), bo rynek książki audio się rozwija i obecnie tego typu książki dostępne są we wszystkich księgarniach tradycyjnych i internetowych, supermarketach czy stacjach benzynowych.

To zjawisko wynika ze stylu życia współczesnych ludzi (podróże, stres, potrzeba relaksu, poszukiwanie nowych form aktywnego wypoczynku), a także z coraz większego zaangażowania dóbr kultury w rozwój nowoczesnych społeczeństw informacji i wiedzy. Na marginesie należy zauważyć, że audiobook (to termin angielski), tak chętnie zapożyczany. Właściwe (polskie) określenie to „książka mówiona” – nagranie dźwiękowe, zawierające odczytany przez lektora tekst tradycyjnej książki. Korzystanie z audiobooka nie jest tym samym, czym jest tradycyjne czytanie, pełni jednak zbliżone zadania.

Współczesne audiobooki dla dzieci i młodzieży utrwalają dobre nawyki obcowania z językiem, reklamują czytanie jako przyjemność i stwarzają (to ważne) alternatywę dla telewizji i Internetu, jako sposobu spędzania wolnego czasu.

Czy kupować audiooboki dla bibliotek? Odpowiedź nasuwa się sama. Nie należy zapominać o osobach niewidomych czy słabo widzących.

Audiobooki nie są konkurencją dla tradycyjnej książki, stanowią równoległą formę podawczą tekstów literackich bądź użytkowych.

            

  1. ZAŁOŻENIA  OGÓLNE

 

  1. Współczesna biblioteka musi rozpoznawać i spełniać potrzeby użytkowników i dostosować je do szerokiej oferty usług. Dlatego też gromadzenie poprzez zakup i dary właściwego, zgodnego z zapotrzebowaniami czytelników księgozbioru jest jedną z głównych jej funkcji.

Gniezno  liczące ponad 68 tys. mieszkańców dysponuje siecią  nowoczesnych, (skomputeryzowanych do 2011r.) bibliotek publicznych, należą do nich Biblioteka Główna z Wypożyczalnią dla Dzieci, Filia nr 1, Filia nr 2, Filia nr 9.

 

Z usług Biblioteki Publicznej Miasta Gniezna korzysta rocznie ponad 11 tys. czytelników. Najliczniejszą grupę stanowią dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych – 45,7% wszystkich czytelników. Drugą grupą są czytelnicy zbliżający się do wieku emerytalnego i przekraczający ten wiek – 20,3%. Nową tendencją jest wzrost czytelnictwa w grupie wiekowej  od 25 – 44 lat – 19,8%. W grupie tych użytkowników od paru lat obserwuje się dużą aktywność czytelniczą. Dokonując zakupów te grupy czytelników należy  traktować priorytetowo.

 

  1.    W BPMG wskaźnik zakupu nowości na 100 mieszkańców systematycznie spada  w 2011 r.  osiągnął najniższy poziom – 6,4 wol. Zadaniem Biblioteki Publicznej Miasta Gniezna będzie utrzymanie wskaźnika zakupu przed dalszym spadkiem.

 

  1. Na zakup prasy nie powinno się wydatkować kwoty większej niż 15% kwoty przeznaczonej na zakup nowości wydawniczych. Prasa winna być gromadzona jedynie

w Bibliotece Głównej.

 

  1.    Analizując strukturę księgozbioru w Bibliotece Publicznej Miasta Gniezna  można zauważyć, że nadal największy  procent stanowi  literatura popularnonaukowa tj. 44% ogółu  księgozbioru natomiast dość niski jest wskaźnik literatury pięknej dla dorosłych, który wynosi 35,4% i literatury dla dzieci i młodzieży, który stanowi 20% ogółu księgozbioru. Z powyższych  danych wynika, że należy zdecydowanie zwiększyć zakup literatury pięknej dla dzieci i dorosłych. Natomiast ograniczyć zakup literatury popularnonaukowej. Potwierdzeniem tego stanu rzeczy jest struktura wypożyczeń w 2012 r., z której jasno wynika, że 51,7% stanowią wypożyczenia literatury pięknej dla dorosłych, 25,3% wypożyczenia dla dzieci natomiast  23%  to wypożyczenia literatury popularnonaukowej. W BPMG zauważa się większe  zainteresowanie czytelników  literaturą piękną nad  publikacjami niebeletrystycznymi. Dlatego też przy kształtowaniu zbiorów należy uwzględnić kluczową rolę literatury pięknej  w czytelnictwie.

 

III.    ZADANIA SZCZEGÓŁOWE

 

  1. BIBLIOTEKA GŁÓWNA – znajduje się  w centrum miasta i obsługuje         największą liczbę czytelników  tj. 61% całego miasta i okolic.

Wypożyczalnia dla Dorosłych winna gromadzić:

 

  • literaturę piękną, bestsellery i nowości wydawnicze, klasykę polską

i światową,

  • literaturę popularnonaukową: literaturę faktu, dotyczącą aktualnych wydarzeń politycznych i historycznych, biografie,
  • w ograniczonym stopniu z takich dziedzin wiedzy jak: filozofia, socjologia, pedagogika, fizyka, chemia, zarządzanie i literaturoznawstwo,
  • kontynuować wydawnictwa ciągłe,
  • lektury dla młodzieży ponadgimnazjalnej w wersji papierowej i elektronicznej,
  • literaturę regionalną szczególnie o Gnieźnie i Ziemi Gnieźnieńskiej,

 

Czytelnia dla Dorosłych

 

  • odnawiać księgozbiór pozycjami podstawowymi z danej dziedziny nauki,
  • kontynuować wydawnictwa ciągłe,
  • gromadzić literaturę o Gnieźnie i Ziemi Gnieźnieńskiej
  • gromadzić Dokumenty Życia Społecznego, wycinki prasowe oraz informacje ukazujące się na portalach internetowych,
  • gromadzić czasopisma ogólnopolskie, dzienniki, tygodniki, czasopisma

lokalne i regionalne, zgodnie z ustalonymi zasadami ,

 

Wypożyczalnia dla Dzieci winna gromadzić:

 

  • literaturę piękną polską i światową dla dzieci i młodzieży,
  • lektury szkolne objęte programem nauczania w wersji papierowej

i elektronicznej,

  • literaturę popularnonaukową na poziomie określonym dla bibliotek

dziecięcych,

 

 W Czytelni dla dzieci należy gromadzić:

 

  • czasopisma rozwijające wyobraźnię i mające na celu edukację młodego czytelnika,
  • poradniki metodyczne przydatne w pracy z dziećmi,

 

  1. FILIE OSIEDLOWE

 

– Filia nr 1, ul. Krucza 3

– Filia nr 2, ul. Staszica 12 A

– Filia nr 9 , os. Jagiellońskie 29

 

To placówki działające w środowisku osiedlowym. Zadaniem filii jest obsługa szerokiego kręgu czytelników  oraz zaspokojenie potrzeb i oczekiwań w zakresie łatwego dostępu do zbiorów i informacji. Czytelnikami  tych placówek są:

 

– dzieci i młodzież szkolna,

– dorośli skupiający swoje zainteresowania  czytelnicze na beletrystyce

i książkach popularyzujących ogólne dziedziny wiedzy.

 

Taka struktura czytelników określa zapotrzebowanie na nowości wydawnicze dlatego należy gromadzić:

 

  • lektury szkolne,
  • literaturę piękną dla dzieci młodzieży,
  • literaturę piękną dla dorosłych ,
  • literaturę popularnonaukową głównie na potrzeby młodzieży uczącej się,

 

  1. REALIZACJA ZASAD  POLITYKI  GROMADZENIA  ZBIORÓW.

 

            Zasady polityki  gromadzenia zbiorów będzie stosowała specjalna Komisja

Doboru Zbiorów powołana Zarządzeniem Dyrektora BPMG. Zadaniem   Komisji jest rzetelna , systematyczna analiza i weryfikacja zamówień nowości wydawniczych składanych przez kierowników placówek. Realizatorem  (wykonawcą) bezpośrednim będzie  kierownik Działu Gromadzenia, Opracowania i Bibliografii Regionalnej BPMG podległy bezpośrednio zastępcy dyrektora. Każda placówka BPMG jest zobowiązana  (poprzez swojego kierownika) do przygotowania  projektu rocznego planu zakupu zbiorów uwzględniającego przyjęte zasady w punkcie III  niniejszego dokumentu. Główny Księgowy BPMG w projektach budżetu  uwzględni aspekt finansowy realizacji wskaźnika zakupu nowości w wysokości nie mniejszej niż 6,4 wol. na 100 mieszkańców.

 

Zakup zbiorów dla BPMG będzie odbywał się zgodnie z przepisami ustawy o zamówieniach publicznych z uwzględnieniem rezerwy  finansowej na nabycie wydawnictw regionalnych, specjalnych i okazjonalnych będących poza oficjalnym rynkiem wydawniczym.

 

Procedury związane z zakupem nowości wydawniczych w danym roku należy rozpocząć niezwłocznie po ustaleniu budżetu BPMG przez Radę Miasta Gniezna.

 

Czas między momentem zakupu nowości wydawniczych a udostępnieniem    czytelnikowi  należy zdecydowanie skrócić.

 

  1. UWAGI KOŃCOWE

 

         Polityka gromadzenia zbiorów w Bibliotece Publicznej Miasta Gniezna     musi być prowadzona rozważnie, umiejętnie, zgodnie z oczekiwaniami czytelników, w miarę możliwości kadrowych i finansowych biblioteki.

 

Biblioteka Publiczna Miasta Gniezna będąca nowoczesną placówką musi się dostosować do zmian kulturowych, technologicznych oraz dostosować ofertę swoich usług do oczekiwań czytelników, bo to oni są podmiotem jej działania.  Powinna rozwijać się w formie biblioteki hybrydowej łączącej elementy biblioteki tradycyjnej i elektronicznej. Dlatego też należy przystąpić do zakupu dokumentów  elektronicznych. Dokumenty elektroniczne (e-booki i audiobooki) powinna gromadzić Biblioteka Główna  i Wypożyczalnia Dla Dzieci. Zasoby cyfrowe mogą urozmaicić poszukiwanie wiedzy ale także ułatwić zapoznanie się z wielkimi dziełami literatury, które dla  wielu młodych czytelników są nie do przeczytania w tradycyjnej formie papierowej, a  różne formy książki (tradycyjna i elektroniczna) mogą  znakomicie współistnieć w bibliotece.

 

Gromadząc zbiory, nie należy zapomnieć o ich selekcji. Zakres selekcji powinien być na tyle duży aby w zbiorach nie miały miejsca egzemplarze treściowo zdezaktualizowane lub fizycznie zniszczone. Archiwizacja zbiorów powinna ograniczyć się tylko do materiałów związanych z  Regionem. Księgozbiór powinien być odnawiany i uzupełniany nowymi publikacjami zwłaszcza w tych dziedzinach, w których zmiany cywilizacyjne powodują szybką dezaktualizację informacji. Księgozbiór bogaty, aktualny treściowo, w dobrym stanie fizycznym poszerzony o dokumenty elektroniczne, spełniający oczekiwania czytelników to  najważniejsze zadanie w najbliższych latach przed którymi  stoją gnieźnieńscy bibliotekarze.

 

Gniezno, dnia 14  września 2012 r.

Skip to content